MOSFILM
Artistic Association of Writers and Cinema Workers
NATALYA BONDARCHUK
DONATAS BANIONIS
YURI YARVET
VLADISLAV DVORZHETSKY
NIKOLAI GRINKO
ANATOLY SOLONITSYN
in
SOLARIS
Gebaseerd op het science-fiction verhaal door Stanislaw Lem
Scenario door F.GORENSHTEIN, A.TARKOVSKY
Regie Andrej TARKOVSKI
Director of Photography Vadim YUSOV
Production Designer Mikhail ROMADIN
Muziek Eduard ARTEMYEV
Geluid Semyon LITVINOV
SOLARIS Deel Een
Chris ! Kom hier ! Je bent net op tijd.
Hij wandelt elke morgen zeker een uur lang.
Hij heeft te hard gewerkt, soms de hele nacht.
Deze Solaris-wetenschap ook !
Hij doet me denken aan een boekhouder die zijn berekeningen maakt.
We verwachtten je gisteren.
Hij wilde weglopen toen hij me zag.
Hallo!
Hoe gaat het met je?
Ik had je gisteren beter met rust kunnen laten, geloof ik.
Wat zijn we oud geworden ! Ik begin het eindelijk te beseffen.
Alles zal van zijn eerste rapport van het station afhangen.
Elk bericht dat we ontvangen is verwarrend en onbegrijpelijk.
Als hij bevestigt dat de studie niet moet verdergaan,
kan het station uit de baan rond Solaris gehaald worden.
Ik begrijp het.
Je hebt beloofd met hem te praten. Ik heb de film meegenomen.
Ja, natuurlijk.
Zou je de jongen een paar dagen bij je kunnen houden ?
Anna zal blij met 'm zijn. Ze heeft nu meer tijd.
Wanneer vertrekt hij ?
Morgen om deze tijd zal hij al weg zijn.
Het is hier erg leuk.
Dit huis lijkt op mijn opa's huis. Daar was ik erg gesteld op.
En dus hebben we dit net zo gebouwd.
Ik geef niet erg om nieuwe dingen.
Nou, ik moet gaan. Ik heb een hoop te doen.
Wil je dit niet zien ?
Ik heb het al vaak gezien.
21 dagen na de start van onze expeditie,
gingen radiobioloog Vishnyakov en natuurkundige Fechner
op een verkenningsmissie over de Solaris oceaan in een vliegend toestel.
Toen ze niet terugkeerden, begonnen we een zoektocht.
Er was teveel mist, en we moesten de zoektocht staken.
Alle toestellen keerden terug naar de basis
behalve de helikopter van Burton.
Hij keerde terug toen het al donker was.
Hij liep onmiddellijk naar zijn vertrek, duidelijk in shock.
Het was zo ongewoon voor een man
die al meer dan elf jaar piloot is.
Hij herstelde binnen een paar dagen maar hij zou de basis nooit verlaten.
En hij weigerde in de buurt te komen van het raam dat uitzicht bood over de oceaan.
Terwijl hij onder medisch toezicht stond in een kliniek, bood hij aan een verklaring af te leggen
van grote betekenis, één waarvan hij vond
dat die de gehele toekomst van Project Solaris kon beïnvloeden.
Goed, laat zijn verhaal maar eens horen.
Nu is het tijd om Burton aan het woord te laten.
De eerste keer dat ik daalde tot onder de driehonderd meter,
had ik moeite om hoogte te houden,
want er kwam wind opzetten.
Ik had de grootste moeite om het schip te besturen.
Ik keek niet naar buiten.
Als gevolg daarvan ging ik in een mistbank binnen.
Was dat een gewone mist ?
Ik had nog nooit zoiets gezien.
Het leek op een lijmachtige substantie, een kleverige massa.
Alle ramen waren beslagen.
Door de weerstand van de mist begon ik hoogte te verliezen.
Waar ik dacht dat de zon stond, gloeide de mist als vuur.
Een half uur later dook ik op in een grote open ruimte.
De plek was rond, ongeveer een paar honderd meter doorsnee.
Op dat moment nam ik grote veranderingen in de oceaan waar.
Het water werd vlak en de oppervlakte leek transparant.
Een soort geel slijm begon eronder te stollen.
Toen het naar boven kwam, glinsterde het als glas.
Toen begon het te koken, en een luchtige korst verscheen er bovenop.
De bovenkant was bruin zoals stroop.
Dit mengsel verharde zich tot grote klonten,
vormgevend aan allerlei beelden.
Ik werd naar de mist toe getrokken,
dus ik moest een tijd vechten tegen deze kracht.
Toen ik opnieuw naar beneden keek,
zag ik een soort tuin.
Een tuin ?
Stilte, alstublieft
Ik kon planten, heggen, acaciabomen en smalle paden zien.
Allemaal van dat zelfde spul.
En hadden al die bomen en planten bladeren ?
Die struiken, acacia's ?
Ze zagen eruit alsof ze van plastic waren, maar op ware grootte.
Plotseling verschenen er allemaal barsten.
Het koken begon weer, overal was schuim.
Jullie kunnen het zelf zien.
Alles wat ik zag staat op de film.
Dan stel ik voor de zitting te onderbreken
en het met eigen ogen te bekijken.
Ja, laat ons de film zien. Het is erg interessant.
- Is dat alles ? - Ja, dat is alles.
Maar we begrijpen het niet.
Er staan alleen wolken op de film !
Dat moet de mist zijn waar ik het over had.
Ik ben net zo verbaasd als jullie.
Dit zou allemaal het gevolg kunnen zijn van de biomagnetische stroming van
de Solaris oceaan die werkt op Burton's geweten.
We weten dat deze stromingen niet alleen een gigantisch hersensysteem zijn,
maar ook gedachten kunnen genereren.
Dat is een hypothese die niet is bevestigd.
Was jij niet ziek op die bewuste dag ?
Oh, dit stuk is zinloos.
We pikken hier de draad weer op.
... ik zag iets drijven.
Het leek op Fechners ruimtepak.
Ik bleef er omheen cirkelen om het niet uit het oog te verliezen.
Ineens kwam de vorm overeind...
alsof hij op het water liep.
Ik zag de man, hij droeg geen ruimtepak, bewegen.
Was het menselijk ?
Ja, menselijk.
Zag je zijn gezicht ?
Ja.
Wie ?
Wie was hij ?
Het was een kind.
- Heb je het herkend ? - Ik had het niet eerder gezien.
Toen ik dichterbij cirkelde,
zag ik hoe monsterlijk het was.
Wat bedoel je ?
Eerst zag ik het niet,
maar toen werd duidelijk dat het ongelofelijk groot was.
Het was ruim drie meter lang,
met blauwe ogen en donker haar.
Als je je niet goed voelt,
kunnen we het verhoor uitstellen.
Ik wil doorgaan.
Het was helemaal naakt, alsof het pas geboren was.
En het was vochtig, glibberig.
De huid glinsterde
Het bewoog mee met de golven,
maar het ging op eigen kracht vooruit.
Het was allemaal nogal walgelijk.
Wacht even,
dit is het zo'n beetje.
... Burtons verklaring lijkt op
een hallucinatie
veroorzaakt door de atmosferische invloed van de planeet
in combinatie met een afwijking in de cortex
waardoor er vreemde associaties ontstaan.
Dit rapport is in geen enkel opzicht een weergave van de werkelijkheid.
Of tenminste in bijna geen enkel opzicht.
Professor Messenger heef een andere mening.
Hij denkt dat de informatie
van Burton waar kan zijn
en uitgebreid bestudeerd moet worden.
Ik zag alles wat ik heb beschreven met mijn eigen ogen.
Ik zou nog iets anders naar voren willen brengen.
We staan op het punt een enorme ontdekking te doen,
en het zou onverstandig zijn om onze beslissing
over deze observaties te laten beïnvloeden door een leek.
Iedere onderzoeker kan jaloers zijn op deze piloot,
zijn heldere geest, zijn observatievermogen.
Sterker nog, gezien de recente informatie,
zijn we moreel verplicht om verder te gaan met onze proeven.
Ik snap hoe professor Messenger zich voelt,
maar kijk eens terug op de lange weg die we hebben afgelegd.
Ondanks al ons werk, zijn de Solarisproeven weer bij af.
Jaren van inspanning zijn nutteloos gebleken.
Alles wat we over Solaris weten,
doet me denken aan een berg losse feiten
die we maar niet kunnen samenvoegen tot een geheel.
En met betrekking tot de essentie zijn we nog slechter af.
De Solaristiek gaat naar de knoppen.
De kernvraag gaat veel verder dan alleen Solaristiek.
We onderzoeken de uiterste grenzen van menselijke kennis.
Door kunstmatig een grens van onze kennis aan te geven
beperken we het concept van de oneindigheid van menselijke kennis.
En als we niet vooruitgaan, riskeren we dan niet achteruitgang ?
Wat bedoel je ermee dat mijn informatie
niet overeenkomt met de feiten ?
Ik zag het met mijn eigen ogen.
Ik bedoel dat een echt fenomeen
jouw hallucinatie veroorzaakt heeft.
Als het waait is het gemakkelijk
om een bosje met een levend wezen te verwarren.
Om nog maar te zwijgen over een vreemde planeet.
Je hoeft je daardoor niet beledigd te voelen.
Wat gaat u doen in het licht van professor Messengers idee ?
Niets.
We stoppen ons onderzoek in dit gebied.
Ik wil een verklaring afleggen.
Je beledigt mij niet, je beledigt het experiment.
Enzovoort...
Het is tegenwoordig heel normaal
om in lachen uit te barsten als Burtons rapport aan de orde komt.
We kennen je al zolang, maar ik weet nog zo weinig van je.
Je zag er toen knap uit.
Dan meen je niet, maar bedankt.
Chris, wat denk jij ervan ?
Ik wil graag even alleen met je zoon spreken.
Ik wil niet nog een keer voor gek staan.
Ik wacht buiten op je.
Die Burton van jouw ziet er belachelijk uit.
Niet zeggen. Hij voelt zich niet op zijn gemak.
Hij voelt zich een indringer.
Hij is gekomen omdat hij de zaak zo belangrijk vindt.
Ik heb ook niet graag met buitenstaanders te maken.
We spreken elkaar niet voldoende.
Goed dat je dat zegt.
Al is het op de laatste dag.
De laatste dag...
Als je overdrijft bij het afscheid nemen,
voel je je achteraf altijd lullig.
Laten we elkaar na het eten zien. We moeten praten.
Waarom heb je die Burton nou net vandaag uitgenodigd ?
Waar slapen de gasten ?
Boven, denk ik.
Ik ben beneden bij de schommel.
- Maar misschien... - Wacht even.
De vraag waar ze slapen kan wel even wachten.
Luister, Chris...
Wat is er ?
Wat staat daar in de garage naar mij te kijken ?
Gewoon, een paard.
Ik heb dat al eerder gezien.
Kom op.
Hij is erg aardig. Kijk eens hoe mooi hij is !
Ik denk dat de Solaristiek in een impasse zit...
door onverantwoordelijk gefantaseer.
Ik ben alleen geïnteresseerd in de waarheid,
maar jij wilt me van jouw standpunt overtuigen.
Ik kan geen conclusies trekken die gebaseerd zijn op 'gevoel'.
Ik ben geen dichter. Mijn probleem is simpel:
stop het onderzoek, trek het station terug en geef toe
dat er een crisis is in de Solaristiek,
of neem vergaande maatregelen,
zoals de oceaan bombarderen met stralen van hoge intensiteit.
Nee, dat niet !
Wilde jij het onderzoek niet tegen elke prijs voortzetten ?
En jij wilt datgene vernietigen wat wij niet begrijpen ?
Nee, ik pleit niet voor kennis tegen elke prijs.
Kennis is alleen geldig als die moreel gefundeerd is.
Alleen de mens weet kennis immoreel te maken.
Denk aan Hiroshima.
Maak de wetenschap dan niet immoreel ! Het is vreemd...
Daar is niets vreemd aan.
Zelfs jij kan er niet zeker van zijn
dat je iets anders hebt gezien dan hallucinaties.
Bedankt voor je tijd. Er valt verder niets meer te zeggen.
- Iets aan de hand ? - Ik vertrek.
Vertrek ?
Hij is een boekhouder, geen wetenschapper.
We zijn vrienden Burton, maar dat mag je niet over hem zeggen !
We kennen elkaar twintig jaar. Ooit moest het aflopen, denk ik.
Laat je het kind in de steek ?
Waarom heb je hem beledigd ? Je bent harteloos.
Het is link om types als jij het heelal in te sturen.
Alles is er veel te kwetsbaar !
De aarde kan mensen van jouw soort op de een of andere manier nog aan,
maar tegen wat voor prijs !
Ben je jaloers omdat hij me zal begraven en jij niet ?
Er is vastgesteld dat de oceaan van Solaris een soort brein is.
Later werd een nog gedurfder hypothese gelanceerd:
de oceaan zou een denkende substantie zijn.
Al die jaren zijn deze hypothesen niet met bewijzen ondersteund.
Dit programma betreft Solaris.
Er zijn nog maar weinig echte gelovigen over.
In de eerste plaats zijn dat degenen die verbonden zijn met het station.
Op het station zelf zijn er van de 85 koppen nog drie bemanningsleden over.
Dat zijn astrobioloog Sartorius,
cyberneticus Snout
en natuurkundige Guibariane die zich met het probleem bezig houdt...
Ik bel uit de stad.
Burton !
Anna, alsjeblieft, we moeten praten.
Waar ik het met Chris over had, was niet belangrijk. Ik had hem moeten
zeggen dat Messenger tijdens de vergadering een andere mening had.
Hij was erg geïnteresseerd in Fechner die in de Solaris-oceaan stierf.
Nu blijkt dat Fechner een zoon had. Hij liet zijn familie in de steek.
Messenger en ik hebben zijn weduwe bezocht.
Ik heb dat kind gezien.
Dat heb je me nooit verteld.
Ik kreeg er de kans niet voor. - Akkoord, en verder ?
Hij leek precies op het kind dat ik zag op Solaris.
Hij was alleen geen drie meter lang.
Het zou niet goed zijn als hij er voor de lancering aan dacht,
maar hij moet het zich herinneren als hij daar is.
Deze hoeven we niet te bewaren.
De enige die we moeten houden zijn die in mijn slaapkamer.
Al mijn notities, mijn proefschrift, waarom hebben we ze eigenlijk bewaard ?
Mocht er iets gebeuren, dan vind ik wel iemand om ervoor te zorgen.
Zoek maar niet naar de film met het kampvuur. Die neem ik mee.
Moet je zeker doen...
- Klaar, Kelvin ? - Klaar.
Je hoeft je nergens zorgen over te maken. Goede reis.
- Wanneer is de lancering ? - Je bent al onderweg !
Station Solaris ! kan je iets doen ?
Ik raak de balans kwijt.
Waar zijn jullie ? Jullie hebben gezelschap !
Dokter Snout ?
Snout ?
Ik ben Kelvin, psycholoog.
Jullie verwachtten mij kennelijk niet.
Heb je het radiogram gekregen ?
Jazeker.
Waarom ben je dan zo overstuur ?
Neem me niet kwalijk...
Waar is Guibariane ? En Sartiorius ?
Sartorius is in zijn hut. Guibariane is dood.
Dood ?
Hij pleegde zelfmoord.
Ik kende Guibariane. Het is niets voor hem om...
Hij was in een diepe depressie.
Sinds die mysterieuze aandoeningen begonnen...
Misschien kan je beter even uitrusten. Neem een bad en zoek een kamer uit.
Kom hier over een uur terug.
Ik wil Guibariane... ik bedoel Sartorius graag ontmoeten.
Ik betwijfel of hij je toelaat. Hij is in zijn laboratorium.
Luister, ik snap dat er iets bijzonders is gebeurd,
en misschien kan ik...
Dokter Kelvin...
Zie je... Alsjeblieft, kom over een uur.
Ga nu en rust.
Nu zijn we hier met zijn drieën: jij, ik en Sartorius
Je kent ons van de foto's.
Als je iets raars ziet, niet mij of Sartorius,
houd je hoofd er dan bij.
- Wat zou ik zien ? - Dat hangt van jou af.
- Hallucinaties ? - Nee, maar denk er aan.
- Denk aan wat ? - Dat we niet op aarde zijn.
Waarom praten we vanavond niet ?
Nee, we doen het morgenvroeg !
A. Guibariane
Mens
aan C. Kelvin.
Hallo, Chris.
Ik heb nog even.
Er zijn nog een paar dingen die ik je moet zeggen,
waarvoor ik je moet waarschuwen.
Ik ga er vanuit dat je weet wat er met me gebeurd is.
Zo niet, dan krijg je de details van Snout of Sartorius.
Wat er met me gebeurd is,
doet er niet toe.
Het valt toch niet uit te leggen.
Ik ben bang dat wat er gebeurd is, slechts het begin is.
Ik zou graag anders willen,
maar het kan jullie allemaal overkomen.
Hier kan het zeker iedereen overkomen.
Maar denk niet dat ik gek ben.
Je kent me goed.
Als ik genoeg tijd had, zou ik je uitleggen waarom ik dit deed.
Als het je overkomt zul je weten dat je niet gek bent.
Dat is het belangrijkste.
Wat betreft de voortgang van ons onderzoek,
ben ik het met Sartorius eens.
Bombardeer de oceaan met sterke rontgenstralen.
Het is verboden, maar je hebt geen keuze.
Wij - of beter jullie... worden erin getrokken.
Het kan een manier zijn om de impasse te doorbreken.
Het is je enige kans om contact te maken met dit monster.
Er is geen andere oplossing over.
Als je...
Dokter Sartorius, mijn naam is Kelvin. Ik ben twee uur geleden aangekomen.
Kijk, ik zit hier in een klote situatie.
of wel doe je open, of wel breek ik de deur open !
Oké, ik doe de deur open, maar kom niet naar binnen. Ik kom naar buiten.
Mijn naam is Kelvin.
Je zult wel van mij gehoord hebben. Ik werkte samen met Guibariane.
Dr. Snout heeft me verteld over Guibariane... Ik kan het niet geloven.
Dus je kent het verhaal.
Ja, het is verschrikkelijk. Ik ken de details niet, alleen dat hij dood is.
Iedereen van ons kan sterven.
Maar hij stond erop op aarde begraven te worden.
Guibariane wilde in de aarde zijn, bij de wormen.
Heb je ooit van Burton gehoord ?
Ja, hij zocht mee naar Fechner.
Fechner had een magnifieke dood, en Guibariane was een lafaard.
Alsjeblieft... Hij is dood ! Waarom nu nog over hem oordelen ?
De waarheid achterhalen zou de enige zorg moeten zijn.
Je bent misleid in je zoektocht. Luister...
Die moed die je voorwent is alleen maar onmenselijk.
Hou op. Je bent duidelijk geëmotioneerd.
Je moet jezelf aanpassen. Gezondheid.
Ik kwam Sartorius tegen en we hebben gepraat.
Ik vind hem niet erg aardig.
Hij is een getalenteerde wetenschapper.
Ik ben bang. Ik voel me niet zo goed.
Er is niets met je aan de hand, maar je wil geen advies aannemen.
Is er nog iemand anders op het station, Naast ons drieën ?
Zag je iets ?
Waar was je me tegen aan het waarschuwen ?
Wat heb je gezien ?
Een mens ? Was ze echt ?
Kan ze worden aangeraakt of gevoeld, of gewond raken, of gekwetst ?
Wanneer heb je haar voor het laatst gezien, vandaag ?
En jij, hoe weet ik wie jij bent ?
Shhh...
- Waar kwam ze vandaan ? - Laat me met rust !
Je bent bang...
Geen zorgen, ik zal niet denken dat je gek bent.
Ik, gek ? Mijn God, jij weet zo weinig...
Gestoord zijn zou een zegen zijn !
Snout, luister...
Het is allemaal zo absurd.
Ze brijpen er niks van.
Ze zijn er zeker van dat ik gek ben.
Ik dacht dat het iets was zoals waanzin. Ik moet dit doen.
Ik ben bang dat Snout en Sartorius binnen willen breken.
Ze hebben niet door wat ze doen. Ik ben bang, Chris...
Ik kan niet...
Niemand zal dit ooit begrijpen...
Guibariane, open de deur ! En doe niet zo dom !
Dat zijn wij, Snout en Sartorius !
We willen je helpen !
Ze zeggen dat ze mij willen helpen.
Oké, stop met dat kloppen.
Ik ben mijn eigen rechter.
Heb je haar nog gezien ?
Begrijp mij Chris, ik ben niet boos.
Het heeft te maken met mijn geweten.
Ik hoopte echt dat je hier op tijd zou zijn.
Hoe...
Het is goed zo.
Maar je kan onmogelijk... hoe Heb je mij gevonden ?
Wat bedoel je met "gevonden" ?
Niet doen Chris, je kietelt me.
Waar zijn mijn schoenen ?
Daar zijn ze niet.
Wie is dat ?
Chris, Dat ben ik...
Weet je...
Ik heb een voorgevoel.
Alsof ik iets ben vergeten.
Wat scheelt er toch met mij ?
Hou je van mij ?
Waarom vraag je dat, Hari, Dat weet je toch.
Ik moet er uit. Ik ben niet lang weg, wacht op mij.
- Mag ik mee ? - Nee. Ik ben zo terug.
Nee !
Waarom ?
Ik weet het niet... Ik kan het niet...
Wat kan je niet ?
Ik heb het gevoel dat ik bij je moet zijn... de hele tijd, je zien...
Waarom doe je zo kinderachtig ? Ik heb nog werk, Hari.
Je hebt gelijk, ik doe kinderachtig.
Momenteel, ben je zo nerveus als Snout.
Als wie ? - Als Doctor Snout.
Hoe weet je...
Ik moet gaan. Als je wil, kan je meegaan.
Maar je zal niet in een pak kunnen met je jurk aan.
Help me, ik kan het niet alleen.
Waarom blijf je me aanstaren ?